Prowadzenie firmy w Norwegii wiąże się nie tylko z
bieżącą działalnością gospodarczą, ale również z obowiązkami sprawozdawczymi.
Jednym z najważniejszych z nich jest przygotowanie i złożenie rocznego
sprawozdania finansowego, czyli årsregnskap.
Każdego roku tysiące przedsiębiorców prowadzących działalność w Norwegii musi
przekazać taki dokument do odpowiedniego rejestru. Warto pamiętać, że
årsregnskap jest odrębnym obowiązkiem od rozliczenia podatkowego i nie należy
go utożsamiać ze skattemelding.
Oba dokumenty dotyczą sytuacji finansowej
przedsiębiorstwa i są składane elektronicznie za pośrednictwem systemu Altinn, jednak mają zupełnie
inne zastosowanie oraz trafiają do różnych instytucji. Årsregnskap przekazywane
jest do Regnskapsregisteret, czyli
Centrum Rejestru Brønnøysund, natomiast skattemelding składane jest do Skatteetaten, czyli norweskiego
urzędu skarbowego. Samo przesłanie skattemelding nie oznacza więc, że
przedsiębiorca spełnił wszystkie obowiązki wobec norweskich instytucji.
Årsregnskap to roczne sprawozdanie finansowe, które
przedstawia sytuację ekonomiczną firmy za zakończony rok obrotowy. Dokument
pokazuje najważniejsze informacje dotyczące działalności przedsiębiorstwa, w
tym osiągnięte przychody, poniesione koszty, posiadane aktywa, zobowiązania
oraz końcowy wynik finansowy. Celem tego obowiązku jest zapewnienie przejrzystości
rynku i umożliwienie zainteresowanym osobom lub podmiotom sprawdzenia
podstawowych informacji dotyczących kondycji finansowej przedsiębiorstwa.
Dzięki temu kontrahenci, klienci, banki, inwestorzy czy dostawcy mogą ocenić
wiarygodność firmy. Po zatwierdzeniu przez Regnskapsregisteret informacje
zawarte w årsregnskap stają się publicznie dostępne.
Obowiązek przygotowania i złożenia rocznego sprawozdania
finansowego dotyczy przede wszystkim przedsiębiorstw objętych obowiązkiem
prowadzenia pełnej rachunkowości, czyli tak zwanym regnskapsplikt. Dotyczy to
między innymi spółek AS, spółek ASA, spółek NUF, fundacji oraz innych
podmiotów wskazanych w norweskich przepisach. W określonych sytuacjach
obowiązek ten może dotyczyć również jednoosobowych działalności gospodarczych (ENK), jeżeli spełniają ustawowe
kryteria wymagające prowadzenia pełnej księgowości.
Ważną kwestią jest to, że obowiązek złożenia årsregnskap
istnieje również wtedy, gdy przedsiębiorstwo w danym roku nie prowadziło
faktycznej działalności operacyjnej. Brak sprzedaży, brak przychodów czy brak
obrotów nie oznacza automatycznego zwolnienia z obowiązku sprawozdawczego.
Zakres rocznego sprawozdania finansowego zależy od
rodzaju oraz wielkości przedsiębiorstwa. W większości przypadków dokument
obejmuje rachunek zysków i strat, bilans oraz informacje dodatkowe w formie not
do sprawozdania. W określonych sytuacjach wymagane może być również
przygotowanie rachunku przepływów pieniężnych oraz sprawozdania z działalności
(årsberetning). Całość musi
zostać sporządzona zgodnie z wymaganiami norweskiej ustawy o rachunkowości (regnskapsloven).
Dla większości przedsiębiorstw, których rok obrotowy
pokrywa się z rokiem kalendarzowym, obowiązują jasno określone terminy. Roczne
sprawozdanie finansowe powinno zostać zatwierdzone przez walne zgromadzenie
wspólników (generalforsamling) najpóźniej
do 30 czerwca. Następnie kompletne årsregnskap należy przesłać do
Regnskapsregisteret w ciągu miesiąca od jego zatwierdzenia. Aby uniknąć
naliczenia opłaty za zwłokę, dokument musi zostać skutecznie złożony najpóźniej
do 31 lipca. Termin ten wynika z przepisów i nie podlega przedłużeniu.
Samo złożenie årsregnskap odbywa się elektronicznie
poprzez formularz Regnskapsregisteret dostępny w systemie Altinn.
Odpowiedzialność za terminowe wykonanie tego obowiązku ponosi zarząd spółki (styret), nawet jeśli
przygotowaniem dokumentacji zajmuje się zewnętrzne biuro rachunkowe lub
rewident. Po rozpatrzeniu przesłanych dokumentów przedsiębiorstwo otrzymuje
decyzję w swojej skrzynce odbiorczej w Altinn, a o jej pojawieniu się zostaje
poinformowane za pomocą wiadomości e-mail lub SMS.
Jeżeli przedsiębiorca prześle kompletne sprawozdanie
przed upływem terminu, a Regnskapsregisteret wykryje braki lub błędy, istnieje
możliwość ich poprawienia. W takim przypadku przedsiębiorca otrzymuje dodatkowo
2 tygodnie na uzupełnienie dokumentów bez naliczania opłaty za zwłokę. Ta
możliwość nie dotyczy jednak dokumentów, które zostały złożone dopiero po
wymaganym terminie.
Niezłożenie kompletnego årsregnskap w terminie prowadzi
do automatycznego naliczenia opłaty za zwłokę (forsinkelsesgebyr).
W 2026 roku maksymalna wysokość tej opłaty wynosi 69 940 NOK. Jest ona naliczana
automatycznie i przedsiębiorca nie może się od niej odwołać. Możliwe jest
jedynie złożenie wniosku o jej umorzenie, jednak Brønnøysundregistrene stosuje bardzo
rygorystyczne zasady przy rozpatrywaniu takich wniosków.
Jeżeli przedsiębiorstwo nadal nie wywiązuje się z
obowiązku sprawozdawczego, konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze. W
przypadku wielu spółek brak złożenia wymaganych dokumentów może doprowadzić do
rozpoczęcia procedury przymusowego rozwiązania spółki (tvangsoppløsning).
Jednym z najczęściej spotykanych błędów wśród
przedsiębiorców jest przekonanie, że wysłanie skattemelding oznacza zakończenie
wszystkich obowiązków związanych z rozliczeniem firmy. W rzeczywistości są to
dwa niezależne dokumenty. Skattemelding służy celom podatkowym i trafia do
Skatteetaten, natomiast årsregnskap jest dokumentem sprawozdawczym składanym do
Regnskapsregisteret, gdzie po zatwierdzeniu staje się publiczną informacją
gospodarczą.
Przygotowanie rocznego sprawozdania finansowego wymaga
nie tylko prawidłowo prowadzonej księgowości, ale również znajomości norweskich
przepisów, procedur oraz obowiązujących terminów. Właściwe przygotowanie
dokumentacji pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów oraz problemów związanych z
niewywiązaniem się z obowiązków przedsiębiorcy.
Polskie
autoryzowane biuro księgowe w Norwegii
Telefon: +47
939 82 173