Korzystanie z samochodu dostawczego w działalności gospodarczej może wiązać się z różnymi obowiązkami, zależnie od tego, w jaki sposób pojazd jest wykorzystywany. Znaczenie ma między innymi jego dopuszczalna masa całkowita, rodzaj przewożonych towarów oraz to, czy transport odbywa się w Norwegii, czy poza jej granicami.

Ważne jest również rozróżnienie dwóch różnych kwestii: obowiązku posiadania løyve oraz obowiązku stosowania tachografu. Nie są to bowiem te same wymagania i mogą wynikać z różnych przepisów.

Løyve a tachograf – dwa różne obowiązki

Løyve jest zezwoleniem związanym z wykonywaniem określonego rodzaju zarobkowego transportu towarów. Tachograf, czyli fartsskriver, służy natomiast do rejestrowania czasu jazdy, przerw i odpoczynku kierowcy oraz kontroli przestrzegania odpowiednich przepisów.

W określonych sytuacjach przedsiębiorstwo może więc być zobowiązane do spełnienia obu tych wymagań jednocześnie. Sam fakt posiadania løyve nie oznacza jednak automatycznie obowiązku stosowania tachografu, ponieważ są to odrębne regulacje.

W przypadku międzynarodowego transportu towarów pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony obowiązek løyve może dotyczyć przedsiębiorstwa niezależnie od nowych zasad związanych z tachografem. Statens vegvesen wskazuje, że przy międzynarodowym transporcie towarów pojazdami o masie od 2,5 do 3,5 tony wymagane jest odpowiednie løyve.

Co obowiązuje od 1 lipca 2026 roku?

Od 1 lipca 2026 roku nowe zasady dotyczą varebili wykorzystywanych w międzynarodowym transporcie towarów oraz kabotażu. Regulacje obejmują pojazdy, których maksymalna dopuszczalna masa całkowita wraz z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony.

Jeżeli taki pojazd jest wykorzystywany do komercyjnego transportu towarów, zastosowanie mają przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku. W takich przypadkach pojazd musi być wyposażony w tachograf, czyli fartsskriver.

Przykładem może być firma realizująca odpłatny przewóz towarów z Norwegii do Polski, Szwecji, Danii lub innego kraju. Jeżeli korzysta ona z varebila, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony, powinna sprawdzić, czy od 1 lipca 2026 roku podlega nowym wymogom. Przy ocenie masy należy uwzględnić również przyczepę lub naczepę.

Kiedy tachograf rejestruje czas pracy kierowcy?

Fartsskriver rejestruje informacje dotyczące jazdy i odpoczynku. Dane są zapisywane w tachografie oraz na karcie kierowcy. Kierowca pojazdu objętego przepisami dotyczącymi czasu jazdy i odpoczynku musi posiadać odpowiednią kartę, czyli sjåførkort.

Oznacza to również konieczność przestrzegania określonych limitów czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw oraz okresów odpoczynku.

Nie należy jednak zakładać, że każdy varebil przekraczający 2,5 tony automatycznie musi zostać wyposażony w tachograf. O obowiązku decyduje nie tylko masa pojazdu, ale przede wszystkim sposób jego wykorzystania oraz rodzaj wykonywanego transportu.

Transport własnych materiałów a przewóz towarów dla innych

Istotne znaczenie ma również to, co firma przewozi i w jakim celu.

Inne zasady mogą dotyczyć przedsiębiorstwa, które wykonuje odpłatny przewóz cudzych towarów, a inne firmy, która wykorzystuje samochód do transportowania własnych materiałów, narzędzi lub towarów związanych z prowadzoną działalnością.

Statens vegvesen wskazuje, że tachograf nie jest wymagany w przypadku pojazdów wykorzystywanych do przewożenia towarów należących do przedsiębiorstwa. Przykładem może być firma budowlana lub rzemieślnik korzystający z varebila do transportu własnych narzędzi i materiałów na miejsce wykonywania pracy.

W takim przypadku sam fakt, że pojazd przekracza 2,5 tony, nie powoduje automatycznie obowiązku stosowania tachografu.

Transport krajowy w Norwegii – co z løyve?

Osobną kwestią jest zarobkowy transport towarów wykonywany na terenie Norwegii. Od 1 stycznia 2026 roku przedsiębiorstwa wykonujące taki transport pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 do 3,5 tony mogą podlegać obowiązkowi posiadania nasjonalt varebilløyve.

Nie dotyczy to jednak każdego przedsiębiorcy korzystającego z varebila. Przykładowo rzemieślnik może nadal używać samochodu dostawczego do dojazdu na miejsce wykonywania usług bez konieczności posiadania takiego løyve.

Warto więc zwrócić uwagę na charakter prowadzonej działalności i sposób wykorzystywania pojazdu, ponieważ nie każdy transport wykonywany przy użyciu varebila jest traktowany w ten sam sposób.

Kolejna zmiana od 1 kwietnia 2027 roku

Przepisy dotyczące tachografów i czasu jazdy obejmują obecnie wprowadzane zmiany związane przede wszystkim z transportem międzynarodowym i kabotażem. Nie oznacza to, że od 1 lipca 2026 roku wszystkie varebile powyżej 2,5 tony zostają objęte takim obowiązkiem.

W przypadku transportu krajowego w Norwegii podobne wymagania dotyczące czasu jazdy, odpoczynku oraz stosowania tachografu mają zostać wprowadzone od 1 kwietnia 2027 roku.

Dlatego przy analizowaniu obowiązków przedsiębiorstwa należy brać pod uwagę kilka elementów: dopuszczalną masę całkowitą pojazdu wraz z przyczepą lub naczepą, rodzaj przewożonych towarów, sposób wykonywania transportu oraz to, czy przewóz odbywa się na terenie Norwegii, czy ma charakter międzynarodowy.

Znaczenie ma również to, czy firma przewozi własne materiały i towary związane z działalnością, czy wykonuje odpłatny transport na rzecz innych podmiotów.

Co powinien sprawdzić przedsiębiorca?

Firma korzystająca z varebila o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony powinna przede wszystkim ustalić, w jakim celu pojazd jest wykorzystywany i jaki rodzaj transportu wykonuje.

Przy komercyjnym transporcie międzynarodowym warto zweryfikować, czy od 1 lipca 2026 roku pojazd podlega obowiązkowi wyposażenia w fartsskriver oraz jakie wymagania dotyczą kierowcy i przedsiębiorstwa.

Należy również sprawdzić kwestie związane z odpowiednim løyve. W przypadku transportu krajowego trzeba natomiast uwzględnić obowiązujący od 1 stycznia 2026 roku wymóg nasjonalt varebilløyve dla określonych rodzajów zarobkowego transportu pojazdami od 2,5 do 3,5 tony oraz planowane od 1 kwietnia 2027 roku rozszerzenie zasad dotyczących czasu jazdy, odpoczynku i tachografu.

Autoryzowane polskie biuro rachunkowe w Norwegii

+47 939 82 173