Bezpieczeństwo i higiena pracy to jeden z podstawowych obowiązków każdego pracodawcy w Norwegii.

Przepisy jasno określają, że w wielu firmach konieczne jest wyznaczenie verneombud, czyli przedstawiciela pracowników odpowiedzialnego za kwestie związane z bezpieczeństwem w miejscu pracy. Wielu przedsiębiorców kojarzy ten obowiązek dopiero podczas kontroli Arbeidstilsynet, jednak warto wiedzieć o nim znacznie wcześniej.

Brak wyznaczonego verneombud może skutkować nakazem usunięcia nieprawidłowości, a w niektórych przypadkach także dodatkowymi konsekwencjami administracyjnymi.

Czym jest verneombud?

Verneombud to osoba reprezentująca pracowników w sprawach dotyczących bezpieczeństwa, zdrowia i środowiska pracy (HMS). Jej zadaniem jest współpraca z pracodawcą w celu zapewnienia bezpiecznych warunków pracy oraz zwracanie uwagi na wszelkie zagrożenia mogące wpływać na zdrowie pracowników.

Do najważniejszych zadań verneombud należy między innymi:

udział w ocenie ryzyka zawodowego,

monitorowanie warunków pracy,

udział w kontrolach i przeglądach dotyczących bezpieczeństwa,

zgłaszanie nieprawidłowości pracodawcy,

współpraca przy wdrażaniu działań poprawiających środowisko pracy,

dostęp do dokumentacji dotyczącej systemu HMS.

Kiedy wyznaczenie verneombud jest obowiązkowe?

Od 1 stycznia 2024 roku przepisy zostały zmienione. Obecnie obowiązek wyznaczenia verneombud dotyczy wszystkich firm zatrudniających co najmniej pięciu pracowników.

Jeżeli przedsiębiorstwo zatrudnia od jednego do czterech pracowników, przepisy dopuszczają możliwość uzgodnienia innego sposobu organizacji działań związanych z bezpieczeństwem pracy. Takie rozwiązanie musi jednak zostać zaakceptowane przez pracowników i rzeczywiście zapewniać odpowiedni poziom ochrony.

Kto wybiera verneombud?

Wbrew temu, co często sądzą przedsiębiorcy, przedstawiciela BHP nie wyznacza właściciel firmy.

Osobę pełniącą funkcję verneombud wybierają pracownicy. Funkcję tę może sprawować pracownik przedsiębiorstwa, natomiast pracodawca nie może zostać verneombud. Kadencja trwa zazwyczaj dwa lata, chyba że przepisy lub wewnętrzne ustalenia przewidują inne rozwiązanie.

Jakie uprawnienia posiada verneombud?

Rola verneombud nie ogranicza się jedynie do zgłaszania uwag dotyczących bezpieczeństwa pracy.

Osoba pełniąca tę funkcję może:

uczestniczyć w planowaniu działań dotyczących środowiska pracy,

brać udział w kontrolach oraz ocenie ryzyka,

mieć dostęp do dokumentacji HMS,

zgłaszać zagrożenia pracodawcy,

żądać podjęcia działań poprawiających bezpieczeństwo.

Najważniejszym uprawnieniem jest możliwość wstrzymania pracy, jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników. Praca może zostać wznowiona dopiero po usunięciu zagrożenia.

Jakie obowiązki ma pracodawca?

Wyznaczenie verneombud to dopiero pierwszy krok. Pracodawca musi również zapewnić odpowiednie warunki do wykonywania tej funkcji.

Do jego obowiązków należy:

zorganizowanie wymaganego szkolenia (najczęściej minimum 40 godzin),

pokrycie kosztów szkolenia,

umożliwienie udziału w szkoleniu w godzinach pracy,

zapewnienie czasu na wykonywanie obowiązków wynikających z pełnionej funkcji,

wypłata wynagrodzenia za czas wykonywania obowiązków verneombud,

zapewnienie ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem lub przeniesieniem na inne stanowisko.

Co grozi za brak verneombud?

Jeżeli przedsiębiorstwo ma obowiązek wyznaczenia verneombud, a tego nie zrobi, podczas kontroli Arbeidstilsynet może zostać wydany nakaz usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.

Najczęściej kontrole dotyczą firm działających w branżach o podwyższonym ryzyku, takich jak:

budownictwo,

transport,

produkcja,

przemysł,

magazyny.

Nie oznacza to jednak, że pozostałe przedsiębiorstwa są zwolnione z przestrzegania przepisów.

Dlaczego warto zadbać o ten obowiązek?

Prawidłowo funkcjonujący system bezpieczeństwa pracy przynosi korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcy. Mniejsze ryzyko wypadków, lepsza organizacja pracy oraz zgodność z norweskimi przepisami pozwalają uniknąć wielu problemów podczas prowadzenia działalności.

Jeżeli nie masz pewności, czy Twoja firma musi wyznaczyć verneombud lub potrzebujesz wsparcia w zakresie obowiązków pracodawcy w Norwegii, warto skonsultować swoją sytuację ze specjalistami.

Polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii

+47 939 82 173